Amerika’da 20. yüzyılın ortasında adeta karikatür haline getirilerek her yıl Hazreti İsa’nın doğum günü olduğuna inanılan Noel gecesi, yani 24 Aralık’ta evlerin bacalarından içeri girip çocuklara hediyeler bırakan bir masal kahramanına dönüştürülen bir Hristiyan aziz var.

Amerikalılar ona Santa Clause diyorlar ama gerçek adı Aziz Nikola. Antalya Demreli aslında. Ve bu iyilikseverliğiyle tanınan hristiyan din adamı, hristiyanların kurumsal kilisesinin yerleşmesinde, karşı görüşteki bir önemli dini lidere attığı yumrukla çok önemli rol oynamış bir isim.

Katolik Hristiyanların manevi lideri papa 14. Leo iki gündür Türkiye’de. Dün İznik’e gitti ve Türkiye’ye yaptığı bu ziyaretin esas sebebi olan çok önemli bir törene katıldı, ayinde Ortodoksların manevi lideri Patrik Bartholomeos’la birlikte dua etti, daha önemlisi bundan 1700 yıl önce bugün iki dini liderin ayin yaptığı noktada kabul edilen ve tarihe ‘İznik itikadı’ diye geçen ünlü metni iki ‘patrik’ birlikte okudu.

İznik Konsili, bundan 1700 yıl önce, Hristiyanlığı Roma İmparatorluğu’nun resmi dini yapan ve aynı zamanda bugünkü İstanbul şehrini kurup buraya kendi adını veren İmparator Konstantin tarafından toplantıya çağrılmıştı.

Toplantının başlıca sebebi, Hazreti İsa’nın konumunu belirlemekti. Çünkü o sırada Arius isimli bir dini lider, Hristiyanlıkta ‘Baba-Oğul-Kutsal Ruh’ olarak adlandırılan üçlemeye karşı çıkıyor, İsa’nın Tanrının oğlu değil sadece tanrı tarafından seçilmiş bir peygamber olduğunu söylüyordu.

Bu tartışma çok alevlenince konsil sırasında, sonradan ticari sebeplerle ‘Noel Baba’ adını alacak olan Aziz Nikola ona bir yumruk attı.

Konsil, Arius’un görüşlerini şiddetle reddetti ve bunu bşir bildiri olarak kaleme de aldı. Bu bildiriye ‘İznik İtikadı’ adı veriliyor. Bu itikat, Hazreti İsa’yı ‘Tanrının oğlu’ olarak kabul etti ve ‘Baba-Oğul-Kutsal Ruh’ (Ruhül Kudüs) üçlemesi resmi dinin bir parçası oldu.

Konsilin yaptığı bir başka önemli iş, gelecekte bu çeşit ayrılıkçı tartışmaların çıkmasını engellemek için dini kurumlaştırmak oldu. Yani kilise kurumu ortaya çıktı. Aslında o zamana kadar da kilise vardı ama İznik Konsili onu bir paralel devlet olarak örgütledi.

Kurumsal kilise beş ‘patrik’ tarafından yönetilecek ama İstanbul’da mukim patrik bu eşit patrikler içinde birinci kabul edilecekti. Bu beş patrik, Kudüs’te, Antakya’da, İskenderiye’de, Roma’da ve İstanbul’da olacaktı.

Fakat zaman içinde İncil’in Yunancadan Latinceye çevirisi sırasında bu kez Meryem Ana’nın durumuna ilişkin bir tartışma ortaya çıktı ve bu tartışmanın sonunda Roma’daki patrik kendini diğer dört patrikten ayırdı. Katoliklik böyle ortaya çıktı.

Uzun zamandan beri dünyadaki katoliklerin sayısı ortodokslardan çok daha fazla, ayrıca Roma’daki Papalık makamı bütün Ortaçağ boyunca siyaseten de çok etkili bir kurumdu, o yüzden iki kilisenin yeniden bir araya gelmesi bin yılı aşkın süredir konuşuluyor olmasına rağmen bir türlü gerçekleşmedi. Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethi sırasında bile aslında Papa’nın temsilcileri ile Patriğin temsilcileri İstanbul’un Zeyrek semtinde bu birleşmeyi tartışmaya devam ediyorlardı. Tarihe ‘Meleklerin cinsiyeti tartışması’ olarak geçen bu müzakerelerde de sonuç alınamadı.

Ancak dün Papa 14. Leo ile Patrik Bartholemeos’un ‘İznik İtikadı’nı birlikte okumaları, iki kilisenin birleşmesini arzulayanları bir kez daha heyecanlandırdı.

Papa İznik’e helikopterle gitti

Papa 14. Leo’yu taşıyan helikopter, inişinden önce İznik Gölü’nde su çekilmesiyle 2014’te ortaya çıkan ve Aziz Neophytos adına inşa edildiği belirlenen batık Aziz Neophytos Bazilikası ören yeri üzerinde 3 tur atarak alanı havadan inceledi.

Bu bazilika çok önemli, çünkü 1700 yıl önceki İznik Konsili’nin tam burada yapıldığına inanılıyor.

Ortodoksların Patriği Bartholomeos ve yetkililerin eşlik ettiği Papa 14. Leo, batık bazilika kalıntısının olduğu bölgede düzenlenen ayine katıldı.

Birinci İznik Konsili’nin 1700. yıl dönümünün değerli bir fırsat olduğunu söyleyen Papa 14. Leo, bunun Hristiyanlık için anlam ve önemine değindi.

Papa 14. Leo, “Günümüzde, şiddet ve çatışmalarla yaralanmış tüm insanlık barış ve uzlaşı için haykırmaktadır.” ifadesini kullanarak, dinin, savaş, şiddet ya da herhangi bir türde köktencilik veya fanatizm için kullanılmasının “kesin bir dille” reddedilmesi gerektiğini vurguladı.

Patrik Bartholomeos’a anma kararını alması nedeniyle teşekkürlerini sunan Papa 14. Leo, uzlaşma, birlik ve barış mesajı verdi.

İstanbul’da ayin yapacak

Papa 14. Leo bugün İstanbul’da katoliklerle buluşacak ama bu buluşma öyle kilisede olmayacak, Maslak’taki Volkswagen Arena’da yapılacak. Ayine 10 bin kişinin katılması bekleniyor.

Minguzzi ailesini ziyaret edecek

Papa’nın bugün ayrıca Kadıköy’de, bıçaklanarak vahşice katledilen Mattia Ahmet Minguzzi’nin ailesi ile görüşeceği öğrenildi.

Mattia Ahmet Minguzzi’nin annesi Yasemin Minguzzi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “yüksek düzeyde özel nitelikli” görüşmeyi duyurdu.

Yasemin Minguzzi’nin paylaşımı şöyle:

“Katolik dünyasının ruhani lideri ve Vatikan Devlet Başkanı Papa 14. Leo’nun, Türkiye Cumhuriyeti’ne gerçekleştirdiği resmi ziyaret kapsamında, pazar günü tarafımıza özel bir kabul gerçekleştirileceği ve bu kabulün ziyaretin resmi programında yer alan yüksek düzeyde özel nitelikli bir görüşme olduğu bildirilmiştir.”