İki gün önce Ocak ayına ait bütçe uygulama sonuçları açıklandığından beri, Ocak ayında yapılan dev faiz ödemesini konuşuyoruz. Bugün Mahfi Eğilmez de aynı konuyu yazmış.

Esasen bugünün geleceğini daha aylar öncesinden, bugün CHP’de siyaset yapan eski bankacı ve iktisatçı Kerim Rota hepimize duyurmuştu ve o zaman bunu 10Haber haber olarak da yayınlamıştı.

Hazineden Ocak ayında yapılan 456 milyar liralık dev faiz ödemesinin temel sebebi, bundan 10 yıl önce piyasaya sürülmüş olan bir Devlet İç Borçlanma Senedi’nin (DİBS) itfası, yani geri ödemesi için yapılan 260 milyar liralık ödeme. Üstüne bir de 20 milyar lira ana para ödemesini ekleyince toplam ödeme 280 milyar lira.

Söz konusu DİBS Ocak 2016’da Hazine tarafından piyasaya sürülmüş, az önce dediğim gibi toplam 20 milyar lira borç almıştı Hazine. 

O zaman dolar kuru 3 liraydı. Yani 6,66 milyar dolar borç almıştı Hazine.

Ama bu borç enflasyona endeksliydi. Neden öyleydi? O sırada Türkiye’de enflasyon yüzde 9,58’di; Hazine de Merkez Bankası da reel faiz falan vermiyordu, faiz eksideydi. Türkiye’nin geleceğine ve ekonominin aklı başında yönetileceğine dair güven duyuluyordu. Hazine uzun vadeli borçlanmasını enflasyona endeksli, yani reel faizi sıfıra yakın senetlerle yapıyordu.

Bugün ana para dahil 280 milyar lira ödendi ama şu işe bakın ki 280 milyar liranın dolar karşılığı 6,4 milyar lira. Dolar bazında baktığınızda Hazineyi kârlı sayabilirsiniz ama unutmayın Türkiye Cumhuriyeti Hazinesi’nden söz ediyoruz, dolar bazında değil TL olarak çalışan, amacı da kâr etmek olmayan bir kurumdan. Burada Hazine kazanmadı belki ama Hazineye borç verenler kaybetti, verdikleri paranın bir bölümü “Enflasyon vergisi” olarak kendilerinden kesildi.

Bu anlattığım DİBS’le ilgili ödeme aslında iktisat fakültelerinde “Enflasyon vergisi nedir, nasıl tahsil edilir” konulu bir derste anlatılacak nitelikte.

Daha da çarpıcısı bence şu: 2016 Ocak ayında Hazine’den sorumlu Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek’ti, bugün o borcu geri ödeyen Hazine ve Maliye Bakanı da Mehmet Şimşek.

Kasa her zaman kazanır, olan vatandaşa olur.