Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nı (LHC) incelemek üzere fare boyutunda bir robot geliştirildi.

10 yıllık çalışmadan sonra 2008’de açılan ve dünyanın en büyük parçacık çarpıştırıcısı kabul edilen Büyük Hadron Çarpıştırıcısı Fransa-İsviçre sınırının 100 metre altındaki tünelde yer alıyor. Çarpıştırıcı 175 metre derinlik ve 27 kilometre uzunluğunda.

Çarpıştırıcı doğadaki dört temel kuvvetin (kütleçekimi, elektromanyetizma, güçlü nükleer, zayıf nükleer) dışında yeni bir kuvvet bulunup bulunmadığının araştırılması için kuruldu. Çarpıştırıcıda iki parçacık ışını, ışık hızına yakın bir hızla itip birbirine çarptırılıyor.

Çarpışmayla yeni fiziksel olayların keşfedilmesi umuluyor. Örneğin 2012’de bu bölgede bulunan Higgs bozonu gibi. Higgs Bozonu, en basit haliyle evrendeki diğer temel parçacıklara kütle kazandıran parçacık. Bu keşif François Englert ve Peter W. Higgs’e Nobel Fizik Ödülü’nü getirmişti.

Çarpıştırıcıda 1200’den fazla ‘dipol’ mıknatıs uç uca dizildi. Mıknatıslar burada -271 derecede tutuluyor. Bu da tünelin insanlarca incelenmesini imkansızlaştırıyor.

Tehlikeli ve ulaşılması zor alanlar üzerindeki çalışmalarıyla uzmanlaşan Avrupa Nükleer Araştırma Örgütü (CERN), soruna robotik bir çözüm geliştirmek için Oxfordshire merkezli Britanya Atom Enerjisi Kurumu’na (UKAEA) başvurmuştu.

İki kurum 20 santimetre uzunluğunda ışın hattı boyunca ayrıntılı görüntüler yakalayabilen bir robot geliştirdi.

Robot deformasyonu tespit etmesi için de yapay zekayla donatıldı.

Robota ‘pipe (boru)’ ve ‘pioneer (öncü)’ kelimeleri birleştirilerek ‘PipeINEER’ adı verildi.

CERN’den Dr. Giuseppe Bregliozzi robotun ‘LHC’yi inceleme ve bakımını yapma şeklini dönüştüreceğini’ söyledi. “Bu, deneylerimizin sorunsuz bir şekilde devam etmesi açısından önemli bir adım” diye ekledi.

Öte yandan çarpıştırıcının 2041’de ömrünü tamamlanması bekleniyor. Bu konuyla ilgili ne yapılacağıyla dairse net bir karar bulunmuyor.

Alet Nisan 2015’te iki yıllık tamiratın ardından yeniden çalıştırılmıştı.