Kripto varlıkların vergilendirilmesine ilişkin düzenlemeler son günlerde oldukça geniş tartışma yarattı. Ancak TBMM’ye sunulan kanun teklifinde yalnızca kripto varlıklara ilişkin düzenlemeler yer almıyor. Teklif incelendiğinde vergi sisteminden sosyal politikalara uzanan birçok farklı alanda dikkat çekici değişiklikler içerdiği görülüyor.

Vakıf üniversitesi hastanelerine kurumlar vergisi geliyor

Teklifte yer alan düzenlemelerden bir tanesi vakıf üniversiteleri bünyesinde faaliyet gösteren hastane ve sağlık kuruluşlarına ilişkin. Mevcut sistemde bu kuruluşlar belirli koşullar altında kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanabiliyordu. Yeni düzenleme ile bu muafiyetin kaldırılması öngörülüyor.

Düzenlenlemenin gerekçesi bu hastanelerin fiilen ticari işletme niteliğinde faaliyet göstermeleri ve özel hastanelerle aynı piyasada hizmet sunmaları. Bu nedenle sektörde faaliyet gösteren diğer sağlık kuruluşlarıyla vergi bakımından daha dengeli bir rekabet ortamı oluşturulmasının amaçlandığı belirtiliyor.

Kurumlar Vergisi Kanunu’nda kamu kurum ve kuruluşları için öngörülmüş muafiyetlerle aslen uyumlu olan bu değişiklik, yine de tartışma doğurabilir. Zira vakıf üniversitesi hastaneleri yürüttükleri önemli sağlık hizmetlerinin yanısıra akademik faaliyet de yürütüyor.

Bahis reklam giderlerine sınırlama

Teklifte yer alan bir diğer dikkat çekici düzenleme, şans ve bahis oyunlarına ilişkin reklam giderleriyle ilgili. Gelir vergisi ve kurumlar vergisi mükelleflerinin bahis ve şans oyunlarına ilişkin olarak verilen ilan ve reklam giderlerini indirim konusu edememesi öngörülüyor.

Vergi hukukunda genel kural olarak işletmeler ticari faaliyetleriye ilgili giderleri kazançlarından indirebilmekte. Fakat, bazı giderler vergi hukuku kapsamında gider olarak kabul edilmiyor. Bunun nedeni yalnızca devletin vergi alacağının korunması değil. Sosyal politika açısından bir mesaj verilerek mükelleflerin davranışları yönlendirilmek istenildiğinde de bu yönteme başvurulabiliyor. Örneğin, her türlü alkol ve alkollü içkiler ile tütün ve tütün mamullerine ait ilan ve reklam giderlerinin %50’si de indirim olarak kabul edilmiyor. Son günlerin tartışmalı konusu bahislere ilişkin bu düzenleme şüphesiz ki böylesi bir mesaj taşıyor.

Elmas ve kıymetli taşlara ÖTV geliyor

Teklifte ayrıca inci, elmas ve yarı kıymetli taşların Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun ekinde bulunan IV sayılı liste kapsamında dahil edilmesi ve bu ürünlere %20 oranında ÖTV uygulanması öngörülüyor.

Düzenlemenin temel amacı lüks tüketimi ek bir vergiye tâbi tutmak. Bu açıdan eleştirilebilir bir yanı yok. Bununla birlikte, IV sayılı listede başka neler var diye bakacak olursak “lüks” tüketimden çok uzakta kalan mallar ile de karşılaşıyoruz. Örneğin, tırnak makası, tıraş köpüğü ve tıraş kremi, kitaplar ve benzeri matbuat, gazeteler ve periyodik yayınlar ve mutfak eşyası gibi. Günlük hayatta ihtiyaç duyulan ve “lüks” olarak nitelendirilemeyecek malların ÖTV sisteminin dışına alınması gerekiyor.

Vergi mevzuatını takip etmek giderek zorlaşmaya devam ediyor. Birbirinden son derece farklı düzenlemelerin tek bir kanun kapsamında toplanmadığı günleri de görebilmek ümidiyle…