Başkan Trump, İran tarafından kapatılan ve dünyanın enerji arzı için hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı’nı yeniden açma sözü verdi. Bu kolay olmayacak.

Trump ve Savunma Bakanı Pete Hegseth, deniz kuvvetlerinin petrol tankerlerine ve diğer gemilere boğazdan geçişlerinde eşlik edeceğine dair defalarca söz verdiler. Perşembe günü Trump, eşlik operasyonlarının “çok yakında” başlayacağını söyledi. Cumartesi günü yaptığı iki sosyal medya paylaşımında başkan, bu kez Hürmüz Boğazı petrolünü kullanan diğer ülkeleri askeri yardıma çağırdı.

ABD, en dar noktasında sadece 34 kilometre genişliğinde olan boğaza savaş gemisi göndermekten kaçınıyor; Deniz Kuvvetleri subayları, İran insansız hava araçlarının ve gemisavar füzelerinin bölgeyi Amerikan denizcileri için bir “ölüm kutusu” haline getirebileceğini söylüyor.

Eşlik gemilerinin önünü açmanın bir yolu, İran füzelerini ve insansız hava araçlarını boğazdaki gemilere ateşlenmeden önce avlamak ve imha etmek için daha yoğun bir hava gücü kullanımı olabilir. Bir diğeri ise, su yolunun etrafındaki bölgeyi ele geçirmek için kara birliklerini kullanmak olabilir.

Yönetim, kara birliklerinin kullanımı da dahil olmak üzere tüm seçenekleri masada tuttuğunu söyledi. Cuma günü Trump, genellikle binlerce denizci, saldırı jeti ve 2.200 deniz piyadesinden oluşan savaş gemilerine sahip bir Deniz Piyade seferi birliğini Orta Doğu’ya gönderdi.

The Wall Street Journal gazetesi, Amerika’nın seçeneklerine tek tek baktı.

Eşlik operasyonları

Eşlik operasyonunda, ABD savaş gemileri, belki de müttefik donanmalarla birlikte, mayınları temizlemek ve İran’ın hava saldırılarının yanı sıra İran’ın küçük, hızlı saldırı botlarından oluşan “sivrisinek filosu”nun saldırılarını püskürtmek için petrol tankerlerinin yanında boğazdan geçecekti.

Uzmanlar, gerekli hava savunmasına sahip olmak için tanker başına iki gemi veya beş ila on tankerden oluşan konvoyları korumak için bir düzine gemi gerekebileceğini tahmin ediyor. Söz konusu kısa mesafeler, füzeleri ve insansız hava araçlarını düşürmeyi çok daha zorlaştırıyor.

İran’ın donanmasını ve askeri yeteneklerini yok eden Amerikan ve İsrail saldırılarına rağmen, İran bölgede hala saldırı düzenleyebiliyor.

Hudson Enstitüsü’nde kıdemli araştırmacı ve deneyimli bir deniz subayı olan Bryan Clark, savaş gemilerinin yanı sıra, İran füze ve insansız hava aracı fırlatma rampaları kıyıya çıktığında bunları vurmak için en az bir düzine MQ-9 Reaper insansız hava aracının da gökyüzünde devriye gezmesi gerekeceğini tahmin ediyor.

Clark, “Bu binlerce asker ve denizci ve oldukça büyük bir para yatırımı demek ve bunu aylarca yapmanız gerekebilir” dedi.

Diğer askeri uzmanlar, refakat gemilerini desteklemek için Deniz Piyadelerinin Harrier Jump Jet’i gibi diğer uçakları da bir seçenek olarak önerdi.

Gemilerin tanker refakatine ayrılması, onları saldırı rollerinden veya daha geniş füze savunmasından çıkarmak anlamına gelir. Trump Cumartesi günü, Çin, Fransa ve İngiltere de dahil olmak üzere ülkelerin bu göreve yardımcı olmak için gemi göndermelerini umduğunu söyledi.

Önde gelen bir denizcilik analiz firması olan Lloyd’s List Intelligence’a göre, güvenlik önlemleri ve mevcut savaş gemisi sayısı nedeniyle oluşan gecikmeler, boğazdan geçen tanker trafiğini normal seviyesinin %10’una düşürecek. Bu hızla, Körfez’de sıkışmış 600’den fazla uluslararası ticaret gemisinin birikmiş iş yükünün giderilmesi aylar sürecek.

Tüm bu çabalara rağmen, İran’ın savaş gemilerine ve ticari gemilere zarar verebilecek, hatta batırabilecek ağır darbeler indirme riski önemli ölçüde devam edecek. Gemisavar seyir füzeleri hareketli ve vur-kaç saldırıları için hızla hareket ettirilebilir.

Asker göndermek

Daha kapsamlı bir askeri seçenek, İran güçlerinin boğazdaki gemilere ateş edememesini sağlamak için güney İran’ın bir bölümünü işgal edip kontrolü ele geçirmek.

Bu muhtemelen binlerce asker ve ABD güçlerinin hayatta kalma mücadelesi veren bir rejimin saldırılarına maruz kalacağı aylarca sürebilecek operasyonlar gerektirecek.

İşgal seçeneği, kıyı şeridi boyunca kapsamlı hava saldırılarıyla başlayacak, bunu, büyük olasılıkla dağlık, engebeli bir arazide amfibi bir saldırı düzenleyen Amerikan birliklerinin güney İran’a inmesi izleyecek.

Komutanlar, insansız hava araçlarını ve füze rampalarını imha etmeyi amaçlayan tekrarlanan baskınlar düzenleyebilir ve ardından geri çekilebilirler. Ancak İran, baskıncılarla kedi-fare oyunu oynayabilir, geri çekilip Deniz Piyadeleri ayrıldıktan sonra geri dönebilir.

Askeri analistler, bölgenin kontrolünün bir işgal gerektireceğini söylüyor. ABD, İran kara kuvvetlerini hava saldırılarıyla bastırmaya çalışarak, onları çıkarma kuvvetinden uzak tutmaya çalışacak, ancak doğrudan çatışma da olabilir.

Sahadaki herhangi bir Amerikan askeri, İran saldırıları için hedef olmaya devam edecek. 190 bin askerden oluşan İslam Devrim Muhafızları Kolordusu ve elit Kudüs Gücü, asimetrik savaş konusunda uzman ve on yıllardır Ortadoğu’da, komşu Irak da dahil olmak üzere, isyancıları destekledi.

Eski Dışişleri Bakanlığı kıdemli danışmanı ve ABD istihbarat yetkilisi Daniel Byman, “Sınırlı sayıda özel operasyon kuvvetiyle başlarsanız, onları korumak için daha fazla kuvvete ihtiyacınız olur mu?” dedi. “Bir bakıma kârı kabul edip etmeyeceğinize veya riskinizi ikiye katlayıp katlamayacağınıza karar vermeniz gerekiyor.”

Nakliyeyi güvence altına almak için ABD birliklerinin İran’da aylarca veya daha uzun süre konuşlandırılması gerekebilir.

“Zamana ihtiyacınız var. Planlamak için zamana ihtiyacınız var. Yeteneklerini zayıflatmak için zamana ihtiyacınız var. Ayrıca zamana ihtiyacınız var, çünkü boğazın İran tarafını ele geçirmek istiyorsanız, İran Devrim Muhafızları’nın komuta ve kontrolünü de baltalamanız gerekiyor,” dedi İsrail savunma istihbaratının araştırma bölümündeki İran departmanının eski başkanı Danny Citrinowicz.

Nakliyecilerin de söz hakkı var

Boğaz boyunca kıyı şeridini elde tutmak, İran’ın nakliyeye yönelik tehditlerini tamamen ortadan kaldırmaz.

İran’ın daha uzun menzilli füzeleri ve insansız hava araçları var ve bunları daha iç kesimlerden Körfez’e ateşleyebilir. İran bu hafta, Basra Körfezi’nin kuzey ucunda, boğazdan yüzlerce mil uzakta, Irak kıyılarında tankerlere saldırdı.

İran saldırılarının tehdidini azaltmak, ancak ortadan kaldırmamak, nakliyecileri boğazı kullanmaya ikna etmek için yeterli olmayabilir.

İran, savaşın ilk gününden bu yana Basra Körfezi’nde bir dizi gemiyi ateşe vererek, gemilere yönelik yirmiyi aşkın saldırı gerçekleştirdi.

Askeri ve petrol ve denizcilik sektörü analistlerine göre, İran’la olan çatışmaların sona ermesi ve İran hükümetinin Basra Körfezi’ndeki gemilere yönelik saldırıları durduracağına dair güvence vermesi, günde 100’den fazla geminin geçtiği normal trafik hacminin yeniden başlaması için yeterli olacak.

Eski Ortadoğu’dan Sorumlu Savunma Bakan Yardımcısı Mick Mulroy, “Sigorta ve nakliye şirketlerini geçişin yeterince güvenli olduğuna ikna etmeniz gerekecek” dedi.