Grip kaynaklı bakteriyel zatürre 33 yaşındaki bir erkeğin akciğerlerini tamamen işlevsiz bıraktı. Cerrahlar enfeksiyonun yayılmasını durdurmak için her iki akciğeri de çıkardı. Yapay akciğer sistemiyle 48 saat hayatta tutulan hasta, başarılı akciğer naklinin ardından iki yıldır sağlıklı yaşıyor.

33 yaşındaki bir erkek hasta, her iki akciğeri de vücudundan çıkarıldıktan sonra 48 saat boyunca yapay yaşam destek sistemleriyle hayatta kaldı.

Grip kaynaklı ağır bir enfeksiyonun akciğerlerini tamamen tahrip etmesinin ardından cerrahlar, enfeksiyonun yayılmasını durdurmak için radikal bir karar aldı:

Her iki akciğer de çıkarıldı.

Akciğer olmadan yaşamak tıbbi açıdan imkansız kabul edilir. Ancak Northwestern Üniversitesi’nin geliştirdiği özel bir “yapay akciğer” sistemi, kana oksijen besleyerek ve karbondioksiti temizleyerek kalp ile diğer organların çalışmayı sürdürmesine olanak tanıdı.

Kalp, hastane kapısında durdu

Hastanın tedavisiyle ilgilenen göğüs cerrahı Dr. Ankit Bharat, vakanın ne denli kritik başladığını aktardı:

Hasta son derece ağır durumdaydı. Gelir gelmez kalbi durdu, kalp masajı uygulamak zorunda kaldık. Enfeksiyonun bu kadar ilerlediği durumlarda akciğerler adeta erir ve bu hastaların öldüğü noktadır.

Grip olan 33 yaşındaki hastanın durumu kısa sürede bakteriyel zatürreye dönüştü. Zatürre ilerleyerek akut solunum yetmezliği sendromuna dönüştü; hastanın akciğerleri, kalbi ve böbrekleri iflas etmeye başladı.

Hastanın tedavi edilebilmesi için akciğer nakli olması şarttı. Ancak hasta, ameliyatı kaldıracak kadar stabil değildi ve donör organ beklenmesi gerekiyordu.

Cerrahlar aynı anda hem enfeksiyonun yayılmasını durdurmak hem de nakil gerçekleşene kadar hastayı yaşatmak zorundaydı.

Hasarlı akciğerler çıkarıldı. Geliştirilen yapay solunum sistemi devreye girdi; kan oksijenasyonu ve dolaşım desteğini üstlenerek organların iflas etmesi engellendi.

Akciğerlerin alınmasının ardından hastanın durumunda belirgin bir dönüşüm yaşandı:

Hastanın tansiyonu dengelendi, organları toparlanmaya başladı, ve enfeksiyon kontrol altına alındı.

Akciğerleri olmadan yapay solunumda geçen 48 saatten sonra donör bulundu ve hastanın çift akciğer nakil başarıyla tamamlandı.

Çıkarılan akciğerlerin analizi tedavi anlayışı açısından da önemli bulgular ortaya koydu.

Doku incelemesi kapsamlı fibrozis ve bağışıklık sistemi hasarını gözler önüne serdi; söz konusu akciğerlerin hiçbir koşulda iyileşmeyip işlev kazanamayacağı anlaşıldı.

Bharat, bu bulgunun klinik açıdan kritik önemine dikkat çekti:

Şimdiye kadar ağır akut solunum yetmezliği sendromlu hastalar için ‘tedavi uygulandıkça akciğerler iyileşir’ deniyordu. Biz ilk kez biyolojik ve moleküler düzeyde kanıtladık ki bazı hastalar çift akciğer nakli olmadan hayatta kalamaz.

Geleneksel uygulamada akciğer nakli yalnızca kronik hastalıklara (interstisyel akciğer hastalığı, kistik fibrozis gibi) ayrılmış bir seçenek. Bu vaka, akut enfeksiyonların da nakil kapsamına alınması gerektiğini savunan cerrahlara güçlü bir zemin sunuyor.

Şu an için uzun süreli yapay solunum tedavisi yalnızca ileri düzey uzmanlık ve altyapıya sahip merkezlerde uygulanabiliyor. Bharat, bunun standart bir protokole dönüştürülmesi için çalışmaların sürdüğünü vurguladı:

Hastanede neredeyse her hafta genç hastalar hayatını kaybediyor,nçünkü nakil bir seçenek olarak akla bile gelmiyor. Solunum yolu enfeksiyonlarının yol açtığı ağır akciğer hasarında, akut süreçlerde de nakil hayat kurtarabilir.

Hastanın bugünkü durumuna gelince: İki yılı aşkın bir süre önce gerçekleştirilen naklin ardından 33 yaşındaki adam sağlıklı akciğer fonksiyonuyla normal yaşamını sürdürüyor.