Hindistan’daki rafineriler ABD yönetiminin İran petrolüne yönelik yaptırımları geçici olarak gevşetmesinin ardından İran’dan petrol alımını yeniden başlatmayı planlıyor.

Reuters’ın Hindistan’daki enerji sektöründen üç kaynağa dayandırdığı habere göre karar özellikle arz sıkıntısını hafifletmek amacıyla alındı.

ABD Hazine Bakanlığı Cuma günü yaptığı açıklamada halihazırda denizde bulunan İran petrolünün satın alınabilmesi için 30 günlük yaptırım muafiyeti tanıdı.

ABD Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC) tarafından duyurulan düzenlemeye göre 20 Mart’a kadar gemilere yüklenmiş olan petrol 19 Nisan’a kadar boşaltılması şartıyla satın alınabilecek.

Muafiyet yaptırım listesinde bulunan tankerler dahil tüm gemilerdeki petrolü kapsıyor.

Enerji veri şirketi Kepler’a göre İran’a ait yaklaşık 170 milyon varil ham petrol halihazırda denizde bulunuyor.

Kepler’de ham petrol piyasası verileri kıdemli yöneticisi Emmanuel Belostrino bu petrolün Orta Doğu’dan Çin açıklarına kadar geniş bir coğrafyada dağılmış tankerlerde beklediğini belirtti.

Singapur merkezli bir petrol tüccarı ise muafiyet kararına rağmen teslimatların hemen gerçekleşmeyeceği uyarısında bulundu.

Kaynağa göre şirketlerin uyum süreçleri, idari prosedürler ve bankacılık işlemleri gibi aşamaları tamamlaması gerektiği için petrol teslimatlarının gerçekleşmesi zaman alacak.

ABD, İran ile devam eden savaşın enerji piyasalarına etkisini kontrol altına almak için bazı İran petrolüne yönelik yaptırımları kaldırdı. Karar özellikle artan petrol ve gaz fiyatlarını dengelemeye yönelik bir ‘geri adım’ olarak değerlendiriliyor. Ancak uzmanlar bu adımın petrol fiyatları üstündeki etkisinin sınırlı kalabileceğini belirtiyor.

Savaş öncesinde İran petrolünün en büyük alıcısı Çin’di. Çin yaptırımlar nedeniyle bu petrolü ciddi indirimlerle satın alıyordu.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Fox Business’a verdiği röportajda muafiyetin Hindistan, Japonya ve Malezya gibi enerji ihtiyacı olan ülkelere daha fazla arz yönlendirilmesini sağlayabileceğini, Çin’i de ‘piyasa fiyatı ödemeye zorlayabileceğini’ ifade etti. 

Denizcilik yaptırımları konusunda uzman danışmanlık şirketi Blackstone Compliance Services’ın yöneticisi David Tannenbaum, BBC’ye demecinde kararı şu sözlerle eleştirdi:

“Kısaca söylemek gerekirse bu tam anlamıyla çılgınlık. Esasen İran’ın petrol satmasına izin veriyoruz ve bu gelir savaş çabalarını finanse etmek için kullanılabilir.”

ABD Başkanı Donald Trump ise konuya ilişkin net bir pozisyon ortaya koymadı. Trump “Fiyatı korumak için ne gerekiyorsa yapacağız” demekle yetindi.