İran ve ABD’nin kritik sivil altyapıya yönelik yeni tehditleri, Ortadoğu genelinde milyonlarca insanı tehlikeye atma riski taşıyor. Başkan Trump, pazar sabahı İran enerji santrallerini hedef alabileceği tehdidinde bulunurken, Tahran da bu tür saldırıların hayati enerji ve su tesislerine karşı misillemeye yol açacağını açıklamıştı. Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın açılması için verdiği 48 saatlik süre bu gece geç saatlerde dolacak. Sonrası için herkes tedirgin.
İran, Trump’ın, İran tarafından kapatılan hayati petrol sevkiyat yolu olan Hürmüz Boğazı’nın Pazartesi gecesine kadar tamamen açılmaması durumunda ABD’nin İran enerji santrallerine saldıracağı yönündeki ültimatomunu reddetti. Tahran, enerji altyapısına saldırılması durumunda boğazın “tamamen kapatılacağını” söyledi. Ayrıca, Amerikan birliklerinin bulunduğu ülkelerdeki enerji tesislerinin ve Ortadoğu’nun büyük bir bölümü için hayati önem taşıyan deniz suyu arındırma tesislerinin hedef alınabileceğini belirtti.
Bölge genelindeki savaş, dördüncü haftasında ve azalma ya da yavaşlama belirtisi göstermiyor.
İsrail Lübnan’da büyük işgale hazırlanıyor
İsrail askeri şefi Pazar günü, Lübnan’daki İran destekli silahlı grup Hizbullah’a karşı yürüttükleri operasyonun “henüz yeni başladığını” ve İsrail güçlerinin bu ülkeye daha derinlere doğru ilerleyeceğini söyledi.
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Lübnan’daki köprülerin ve evlerin yıkımını hızlandırmak için orduya emir verdi ve bu da İsrail’in uzun süreli bir işgale hazırlandığına dair endişeleri derinleştirdi.
Ancak İsrail ordusu, Pazar günü İran füzelerinin İsrail’in ana nükleer tesisinden sekiz mil uzaklıktaki Dimona şehrine ve Cumartesi gecesi yakınlardaki Arad şehrine isabet etmesiyle ilgili olarak da incelemeye alındı. Saldırılarda 10’dan fazla kişi ağır yaralandı ve onlarca kişi de hafif yaralandı; bu da İsrail’in en gelişmiş hava savunma sistemlerini kullanmaktan geri durduğuna dair endişeleri yeniden gündeme getirdi.
Amerikalılara uyarı
ABD ve İran’ın altyapıya yönelik artan tehditleri, çoğunluğu İran’da olmak üzere 2.000’den fazla kişinin öldürüldüğü bir bölgede siviller için artan bir tehlike potansiyeline işaret etti. Potansiyel riski vurgulayan ABD Dışişleri Bakanlığı, Pazar öğleden sonra Amerikalılara “artırılmış dikkat göstermeleri” yönünde dünya çapında bir uyarı daha yayınladı. İran’ı destekleyen grupların dünya genelinde ABD çıkarlarını veya vatandaşlarını hedef alabileceğini de ekledi.
İran elektrik santralları meşru hedefmiş
ABD’nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz, Pazar günü İran enerji santrallerinin meşru hedefler olduğunu açıkladı.
Trump, Hürmüz Boğazı tamamen yeniden açılmadığı takdirde bu tür tesisleri “yok etmekle” tehdit etmişti. Waltz, Fox’un “Sunday Morning Futures” programında, başkanın İran hükümetinin “dünyanın enerji arzını veya ekonomilerini rehin almasına” izin vermeyeceğini söyledi.
İran da hedef genişletti
İran Parlamentosu Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf ise daha sonra sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda, ABD Hazine tahvillerini satın alan “finansal kuruluşların” da “meşru hedefler” olarak değerlendirileceğini belirtti.
“Portföylerinizi izliyoruz,” diye yazdı. “Bu son uyarınız.”
Günün önemli gelişmeleri şunlardı:
Nükleer altyapı: İran devlet televizyonu, Dimona’ya yapılan saldırının şehrin yakınındaki nükleer tesisi hedef aldığını söyledi ve İran güvenlik güçleriyle bağlantılı Tasnim haber ajansı, bunun İsrail’in Cumartesi günü Natanz’daki İran nükleer tesisine ve geçen hafta Buşehr nükleer santraline yaptığı saldırılara misilleme olduğunu belirtti.
Hızlı bir son yok: Trump’ın, İran’ın teokratik hükümetine karşı iç ayaklanmayı ateşleme planının savaşı hızlı bir şekilde sona erdirebileceği umutları şimdiye kadar boşa çıktı. Cuma günü Pentagon, bölgeye haftalarca varmayacak daha fazla asker ve savaş gemisi göndermeye karar verdi, ancak daha sonra başkan sosyal medyada operasyonları “azaltmayı” düşündüğünü yazdı. İsrail yetkilileri halka uzun sürecek bir savaş beklemeleri gerektiğini söyledi: Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir, Cumartesi günü İsraillilere, önümüzdeki hafta Pesah bayramı boyunca İran’la savaşmaya devam edeceklerini söyledi.
Ölü sayısı: İran’ın BM Büyükelçisi, savaşın başlangıcından bu yana en az 1.348 sivilin öldürüldüğünü söyledi. Cuma günü, Washington merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı, en az 1.398 sivilin öldürüldüğünü bildirdi. Lübnan Sağlık Bakanlığı Perşembe günü yaptığı açıklamada, Lübnanlı ölü sayısının 1.000’i aştığını söyledi. Yetkililer, İran’ın İsrail’e yönelik saldırılarında en az 15 kişinin öldüğünü belirtti. Amerikan ölü sayısı ise 13 asker olarak kaydedildi.
Katar helikopter kazası: Katar Savunma Bakanı’na göre, bir Katar helikopteri, teknik bir arıza nedeniyle Basra Körfezi’nde düştü ve Katar ve Türk silahlı kuvvetleri mensupları ile Türk siviller hayatını kaybetti. Kazanın bölgedeki çatışmalarla ilgili olup olmadığı henüz açıklanmadı.
