ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a başlattığı ortak saldırıların ardından bölgede tırmanan gerilim, kısa sürede Lübnan’a da sıçradı. İsrail ordusunun 2 Mart’tan bu yana başkent Beyrut başta olmak üzere ülkenin farklı bölgelerine yönelik yoğun saldırıları sürüyor.
İsrail ordusu, saldırılarını özellikle Lübnan’ın güneyindeki beldeler ile Beyrut’un Dahiye bölgesinde yoğunlaştırdı.
Güneydeki Sayda, Sur ve Nebatiye kentlerine bağlı yerleşimler sık sık hedef alınırken, Dahiye de neredeyse her gün hava saldırılarına maruz kalıyor.
Lübnan Sağlık Bakanlığının dünkü verilerine göre, 2 Mart’tan bu yana İsrail saldırılarında en az 1268 kişi yaşamını yitirdi, 3 bin 570 kişi yaralandı.
Hayatını kaybedenlerin 125’inin çocuk, 88’inin kadın, en az 52’sinin sağlık çalışanı ve 4’ünün de gazeteci olduğu bildirildi.
Yerinden edilme krizi sürüyor
İsrail’in özellikle güneydeki beldeler ile Dahiye bölgesinin neredeyse tamamı için yaptığı tahliye uyarıları, geniş çaplı yerinden edilmelere yol açtı.
Lübnan hükümetinin verilerine göre, şu ana kadar 1 milyon 162 binden fazla kişi evini terk etti. Yerinden edilenlerin bir kısmı, Beyrut ve kuzey bölgelerdeki geçici barınma merkezlerine sığındı.
Hükümetin açtığı 669 barınma merkezine yaklaşık 136 bin kişi yerleştirilirken, tahliye tehditlerinin ve saldırıların devam etmesi durumunda yerinden edilenlerin sayısının daha da artması bekleniyor.
İsrail’in saldırılarından Lübnan’daki Suriyeli mülteciler de etkilendi. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK), 2-27 Mart tarihlerinde Lübnan’dan 200 binden fazla kişinin Suriye’ye geçtiğini bildirdi.
İsrail, Litani Nehri’nin güneyini işgal altında tutmak istiyor
Lübnan’ın güneyinde, Litani Nehri’nin güneyi saldırıların yoğunlaştığı bölgeler arasında yer alıyor. İsrail’in 2 Mart’tan bu yana en çok hedef aldığı yerleşimlerin önemli bir kısmı da bu bölgede bulunuyor.
İsrail ordusu, bölgede yaşayan sivillere yönelik tahliye tehditlerini sürdürürken, sınır hattına giren İsrail askerleri ile Hizbullah arasında zaman zaman çatışmalar yaşanıyor. Sınıra yakın yerleşimler ise İsrail’in yoğun hava ve topçu saldırılarına maruz kalıyor.
Lübnan topraklarının yaklaşık yüzde 10’unu oluşturan bu bölgeye ilişkin İsrailli yetkililerden kalıcı işgal açıklamaları geliyor.
İsrail ordusu Litani Nehri’nin güneyindeki bölgeleri Lübnan’dan koparmak ve işgal etmek için de nehir üzerindeki birçok köprüyü bombaladı.
İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, dün yaptığı açıklamada, İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyine konuşlanarak işgali sürdüreceğini ve Litani Nehri’ne kadar olan bölgeyi kontrol edeceğini belirtti.
Lübnan’ın güneyinden sürgün ettikleri 600 binden fazla bölge sakininin geri dönüşüne izin vermeyeceklerini ifade eden Katz, Gazze Şeridi’nin Refah ve Beyt Hanun kentlerinde yürüttükleri yıkımı Lübnan’ın İsrail sınırında da tatbik edecekleri tehdidinde bulundu.
Öte yandan 16 Mart’ta Lübnan’ın güneyine kara saldırıları başlatan İsrail ordusu, Hizbullah ile çatışmalarda 10 askerinin öldüğünü açıkladı.
Hizbullah’tan misilleme
Hizbullah, İsrail saldırılarına karşılık olarak hem Lübnan topraklarına giren İsrail askerlerini hem de İsrail’in kuzeyindeki askeri hedefleri vurduğunu açıkladı.
Roket ve insansız hava araçlarıyla İsrail askerleri, tankları ve askeri üslerin hedef alındığını bildiren Hizbullah, 30 Mart’ta yaptığı açıklamada, 2 Mart’tan bu yana İsrail’e 1100 saldırı düzenlendiğini duyurdu.
3 UNIFIL askeri öldürüldü
Lübnan’ın güneyinde görev yapan Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Barış Gücü (UNIFIL) askerleri de İsrail’in saldırılarından etkilendi.
UNIFIL açıklamalarına göre, 29-30 Mart’ta düzenlenen iki ayrı saldırıda 3 Endonezyalı barış gücü askeri hayatını kaybetti, 3 asker yaralandı.
Müzakere çağrıları yanıtsız kaldı, “istenmeyen kişi” ilan edilen İranlı diplomat Beyrut’tan ayrılmadıLübnan yönetimi ve uluslararası aktörler, saldırıların durdurulması ve ateşkes sağlanması için girişimlerini sürdürüyor.
Cumhurbaşkanı Joseph Avn’ın ateşkes ve müzakere çağrılarına rağmen şu ana kadar somut bir sonuç alınamadı.
Beyrut yönetimi, İsrail’in müzakere çağrılarına olumlu yanıt vermediğini belirtirken, sahadaki gelişmeler diplomatik sürecin önüne geçiyor.
Lübnan hükümeti, bu süreçte, Hizbullah’ın ülkedeki askeri faaliyetlerini yasakladığını açıklamıştı.
Öte yandan İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalar, Lübnan ile İran arasındaki ilişkilerin gerilmesine neden oldu.
Lübnan Dışişleri Bakanlığının 24 Mart’ta, İran’ın Beyrut’a atadığı büyükelçiyi “istenmeyen kişi” ilan ederek 29 Mart’a kadar ülkeden ayrılmasını talep etmesi bu ay öne çıkan bir diğer önemli gelişme oldu.
Hizbullah ve Emel Hareketi ise hükümetin bu adımını kınayarak karardan geri adım atılmasını isterken, İran Dışişleri Bakanlığı, Beyrut’a atadıkları büyükelçinin Lübnan’dan ayrılmadığını ve görevine devam ettiğini bildirdi.
