ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD ve İran arasında Pakistan’da 21 saat süren barış görüşmelerinin savaşı sona erdirecek bir anlaşmayla sonuçlanmadığını ve mevcut iki haftalık ateşkesin ardından ne olacağı sorusunun havada kaldığını söyledi.

Vance, İslamabad’da düzenlediği kısa basın toplantısında, “Şartlarımızı kabul etmemeyi seçtiler,” dedi, ancak yine de anlaşmaya varılabileceği ihtimalini açık bıraktı. “Buradan çok basit bir teklifle ayrılıyoruz: Nihai ve en iyi teklifimiz olan bir yöntem” diye ekledi. “İranlıların bunu kabul edip etmeyeceğini göreceğiz.”

Başkan Yardımcısı Vance, kamuoyu önünde müzakere etmek istemediğini ve tüm şartları sıralamayacağını, ancak İran’ın nükleer silah edinme veya bunu başaracak araçlara sahip olma arayışında olmayacağına dair “olumlu bir taahhüt” görmeleri gerektiğini söyledi.

Başkan Yardımcısı Vance, “Şartlarımızı kabul etmemeyi tercih ettiler,” diyor.

İran devlet televizyonu, görüşmelerin başarısızlığının nedenini ABD’nin nükleer mesele ve Hürmüz Boğazı konusundaki “mantıksız taleplerine” bağladı. Tahran, şu an için başka görüşme planlanmadığını söyledi.

Daha önceki saatlerde Başkan Trump, kırılgan bir ateşkes ortamında Pakistan’da devam eden İran ile barış görüşmelerinin önemini küçümseyerek, ABD’nin zaten kazandığını iddia etmişti. Trump, “Anlaşma yapıp yapmamamız benim için fark etmez,” dedi. “Çünkü askeri olarak biz kazandık.”

Sabah 04.00’e kadar görüştüler

Üst düzey yetkililer arasındaki uzun süren görüşmeler, yerel saatle Pazar sabahı saat 6’ya kadar (Türkiye saatiyle Pazar sabahı 04.00’e kadar) sürdü ve bir aydan fazla süren savaşın ardından barışı sağlamaya çalışan, onlarca yıllık düşmanlar arasında önemli bir buluşma oldu. Pakistan’ın arabuluculuğuyla gerçekleşen müzakere oturumu, iki ülkeyi çatışma rotasına sokan İran’ın 1979 İslam Devrimi’nden bu yana ABD ve İranlı yetkililer arasında yapılan en üst düzey yüz yüze görüşmeydi.

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Baqai, Pazar günü sosyal medyada yaptığı açıklamada, Pakistan’daki görüşmelerin “Hürmüz Boğazı, nükleer mesele, savaş tazminatları, yaptırımların kaldırılması ve İran’a ve bölgeye karşı savaşın tamamen sona erdirilmesi de dahil olmak üzere ana müzakere konularının çeşitli boyutları üzerinde yapıldığını” söyledi. İran heyetinin bir parçası olarak Pakistan’da bulunan Baqai, görüşmelerin başarısının ABD’nin “İran’ın meşru hak ve çıkarlarını kabul etmesine” bağlı olduğunu da sözlerine ekledi.

Netanyahu: Savaş henüz bitmedi

İsrail görüşmelere katılmadı ve ateşkes sağlandıktan sonra İran’a saldırmamış olsa da, Lübnan’daki hedeflere yönelik saldırılarına devam etti. Cumartesi günü Başbakan Binyamin Netanyahu, İran ordusunun ağır hasar gördüğünü ancak savaşın “henüz bitmediğini” söyledi.

Vance müzakerelerdeki çıkmazı detaylandırırken, Başkan Trump ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Miami’deki bir spor salonunda UFC 327’de geçmiş dövüşlerin video montajını izliyorlardı. Akşamın erken saatlerinde, Washington’dan yaptığı açıklamada Trump, ABD heyetinin İran’la bir anlaşmaya varıp varmamasının kendisi için önemli olmadığını iddia ederek kayıtsız bir tavır sergilemişti. “Her halükarda kazanırız,” demişti. “Onları askeri olarak yendik.”

İlk kez yüz yüze görüşme

Görüşmeler diplomatik bir atılım sağlamamış olsa da, İran heyetine başkanlık eden İran Parlamentosu Başkanı’nın Amerikan başkan yardımcısıyla görüşmesi, iki ülke arasındaki uzun süreli düşmanlık göz önüne alındığında yine de olağanüstü bir durum. Sadece altı hafta önce Amerikan ve İsrail hava saldırıları İran’ın dini liderini öldürmüş ve İranlı yetkililer onun kanının intikamını alacaklarına söz vermişlerdi.

Salı günü, Amerika Birleşik Devletleri ve İran, en az iki hafta sürecek geçici bir ateşkes konusunda anlaştılar. Ancak o zamandan beri yapılan kamuoyu açıklamalarında, iki hükümetin yetkilileri, Hürmüz Boğazı’nın kontrolü, İran’ın nükleer stoklarına ne olacağı ve mevcut ateşkesin Lübnan’daki çatışmaları kapsayıp kapsamadığı da dahil olmak üzere birçok konuda birbirinden çok uzak görüşler sergilediler.

İsrail’in İran destekli militan grup Hizbullah’a karşı Lübnan’daki askeri harekatı, ateşkesi tehlikeye attı. İran, İsrail’i Lübnan’da saldırılarına devam ederek ateşkesi bozmakla suçladı ve bu da Trump’ın İsrail’den saldırılarını durdurmasını istemesine yol açtı.

İsrail savaş uçakları Çarşamba gününden beri Lübnan’ın başkenti Beyrut’a saldırmadı. Ancak Lübnan devlet medyasına göre, İsrail Cumartesi sabahı da dahil olmak üzere güney Lübnan’daki hava saldırılarını sürdürdü.