Rheinmetall’in patronu Armin Papperger için dünyevi hırslar yeterli değil; Alman silah grubunun patronu gözünü uzaya dikmiş durumda.

Birkaç yıl öncesine kadar uydular hakkında “hiçbir fikri olmadığını” söyleyen topçu ve tank uzmanı Papperger, Berlin’in ABD’ye olan bağımlılığını azaltma çabalarının bir parçası olarak, Alman ordusunun önümüzdeki dört yılda uzay teknolojisine ayırmayı planladığı 35 milyar avroluk harcamayı gözüne kestirmiş durumda.

Şirketin her şeyi kazanacağını “söylemediğini” vurgulayan Papperger, Financial Times’a Rheinmetall’in 20 milyar avrodan fazla değere sahip üç uzay programı için ortaklarla birlikte teklif vermeyi düşündüğünü söyledi.

Alman milletvekilleri Aralık ayında, Finlandiya’nın Iceye şirketiyle ortak girişim kapsamında 2 milyar avroya kadar ilk uydu üretim sözleşmesini onayladı. Financial Times geçen hafta, şirketin Alman ordusu için Elon Musk’ın Starlink internet hizmetine eşdeğer bir hizmet oluşturmak üzere ortak bir teklif için de görüşmelerde bulunduğunu ortaya koymuştu.

Rheinmetall, Papperger’in onu büyük ABD savunma müteahhitlerine benzer çok alanlı bir gruba dönüştürme çabasıyla, baş döndürücü bir dizi teknoloji ve coğrafyaya doğru ilerliyor. Gelirlerin 2025’te 10 milyar avroyu aşması bekleniyor; bu, Rusya’nın Ukrayna’yı tam ölçekli işgalinden önce 2021 seviyesinin iki katından fazla. Ancak Papperger’in çok daha büyük hedefleri var ve Rheinmetall’i AB savunma harcamalarındaki artıştan ve “Avrupa’dan satın al” eğiliminden faydalanacak şekilde konumlandırırken, 2030 yılına kadar 50 milyar avro hedefliyor.

Geçtiğimiz bahar göreve gelen Alman Şansölyesi Friedrich Merz, Avrupa’nın en güçlü konvansiyonel ordusunu kurma sözü vermiş ve bunu finanse etmek için sınırsız borçlanmayı serbest bırakmıştı.

Şirketinin, ülkenin ihmal edilmiş silahlı kuvvetlerini yeniden yapılandırmak için 2022’de açıklanan 100 milyar avroluk özel fondan yaklaşık 40 milyar avroluk bir pay aldığını tahmin eden Papperger, 2030 yılına kadar Avrupa’da yaklaşık 300 milyar avroluk sözleşme “yakalayabileceğini” düşünüyor.

Avrupa Komisyonu’nun tahminlerine göre, bu, AB ülkelerinin NATO taahhütlerine uymaları durumunda, o dönemdeki yaklaşık 2 trilyon avroluk savunma harcamalarının yüzde 15’ini temsil edecek.

Destekçileri için, grubun genişlemesi, Almanya’nın İkinci Dünya Savaşı’ndan sonraki askeri çekingenlik dönemini geride bırakma kararının doğal bir sonucu.

Bütçe komitesinde görev yapan Hristiyan Demokrat milletvekili ve savunma harcamaları uzmanı Andreas Mattfeldt, “Rheinmetall’de büyük siparişleri karşılayabilen, büyük ölçekte üretim yapabilen ve küresel savunma şirketleriyle eşit şartlarda durabilen bir oyuncumuz var” dedi. “Genişlemenin ölçeği olağanüstü görünebilir. Ancak bunlar olağanüstü zamanlar.”

Diğerleri için ise bu bir endişe kaynağı.

Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsü Başkanı ve Almanya Ekonomi Bakanlığı’na savunma sanayii konusunda danışmanlık yapan Moritz Schularick şunları söyledi: “Rheinmetall’in şu anda sunduğu şey, Savunma Bakanlığı’nın koordinasyon sorununa bir çözüm. ‘Endişelenmeyin, her şeyi biz yapacağız’ diyorlar. Açıkçası, rekabet açısından bu çok sağlıklı değil.”

136 yıllık şirketin kaderi, Alman tarihinin farklı dönemlerinde iniş çıkışlar gösterdi.

Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra, ülke silahsızlandırılmaya zorlandığında, top üreticisi çiftçiler için pulluk ve ofisler için de daktilo üretimine yöneldi, ancak daha sonra Nazi savaş makinesinin önemli bir parçası haline geldi. Soğuk Savaş sırasında Batı Alman savaş araçları için top kuleleri tedarik etti. Ancak 1989’da Berlin Duvarı’nın yıkılması, onu otomotiv sektörü için üretime yatırım yapmaya zorladı.

Şimdi, Almanya dünyanın dördüncü büyük savunma bütçesine sahipken, Rheinmetall otomobil bölümünü satıp silah üretimine odaklanmaya hazırlanıyor ve birçok yönde genişliyor.

Geçen yıl F-35 savaş uçakları için gövde üretimine başladı, kendi bünyesinde silahlı insansız hava araçları üretmeye başladı ve ilk tersanesini satın almak için bir anlaşma duyurdu.

Aynı zamanda şirket, yerel üretim kullanarak kapasite oluşturmak ve siyasi destek sağlamak için coğrafi olarak da genişliyor. Avrupa genelinde mühimmat ve zırhlı araçlar üretiyor ve ayrıca ABD pazarına girmeye çalışıyor.

Bank of America analisti Benjamin Heelan, Papperger’in Rheinmetall’i “genişletme ve çeşitlendirme konusunda gerçekten iyi bir iş çıkardığını” belirterek, İtalya’nın Leonardo şirketinden ABD’li insansız hava aracı üreticisi Anduril’e kadar şirketlerle ortak girişimlerini örnek gösterdi.

Ancak bu genişleme, büyük ve küçük rakiplerini endişelendiriyor.

Uydular aracılığıyla termal görüntüleme sağlayan Alman şirketi Constellr’ın operasyon direktörü Cassi Welling, “Tek bir oyuncuya yatırım yaparak ve bu oyuncunun ‘mega ana yüklenici’ haline gelmesini sağlayarak, tüm ekosistemin dayanıklılığını düşürmeye ve inovasyon kaybı riskini almaya başlıyorsunuz” dedi.

Mattfeldt ve diğer milletvekilleri, yetkililerin Rheinmetall’e açık ihale yapılmadan deniz lazer sistemi geliştirme sözleşmesi vermesinden rahatsız oldular; oysa rakip bir firmanın hazır bir çözümü vardı. Uydu anlaşması da rekabet olmadan verildi.

Şirketi Rheinmetall’in radar keşif uyduları üretmesine yardımcı olacak olan Iceye CEO’su Rafał Modrzewski, “Avrupa’da bu yetenekleri bu kadar hızlı bir şekilde sağlayabilecek başka bir şirket yok” dedi.

Ancak bütçe komisyonunun bir diğer üyesi olan Yeşiller Partisi milletvekili Sebastian Schäfer, Berlin’in bazen “şeffaf olmadan Rheinmetall’i Avrupa şampiyonu haline getiriyormuş gibi göründüğünü” söyledi.

Alman Savunma Bakanlığı, bireysel şirketler hakkında yorum yapmadığını ancak tedarik kararlarının, “sıkı düzenlemelere ve yakın siyasi kontrole tabi” bir süreçte silahlı kuvvetlerin ihtiyaçlarına göre belirlendiğini söyledi.

Rheinmetall her şeyi kazanmıyor. Yakın zamanda 6×6 zırhlı araç üretme yarışmasını Finlandiya’nın Patria şirketine kaybetti. Ancak bu karar, beş Alman eyaletinin başkanlarının Savunma Bakanlığı’nı kararı yeniden gözden geçirmeye çağırmasına yol açtı – bu da Papperger’in siyasi nüfuzunun bir işareti.

Bazı insanlar Rheinmetall patronunun özgüveninden rahatsız oluyor. Savunma sanayi analisti Sash Tusa’ya göre şirket kısmen “yüksekten uçanları kıskanma sendromundan” muzdarip; rakiplerinin genellikle başarısını kıskandığını söyledi.

1990 yılında Rheinmetall’e katılan, 2013 yılında CEO olan ve 2024 yılında maaş ve ikramiyelerle 4 milyon Euro kazanan Papperger’in siyasi doğruluğa ayıracak zamanı yok. Sektör oyuncularını “büyük çocuklar” ve “küçük çocuklar” olarak nitelendiriyor ve şirketin avcılık geleneğini sürdürerek, Kasım ayındaki yıllık şirket toplantısında iki geyik ve bir yaban domuzu avladı.

Şirket içinden kaynaklar, en büyük zorluklarına – kapasite ve hıza – odaklandıklarını söylüyor.

Rheinmetall, 2027 yılına kadar yılda 1,1 milyon 155 mm top mermisi üretmeyi hedefleyerek Avrupa genelinde mühimmat fabrikaları kuruyor – bu rakam 2022’de 70.000 idi. Bir yönetici, “Şu anki en büyük zorluk, tüm yeni tesisleri inşa etmek” dedi.

Bir diğeri, niş parçaların küçük tedarikçilerinden gereken üretimde dramatik bir artışa dikkat çekerken, üçüncüsü Ukrayna’da planlanan bir fabrikanın geciktiğini ve Litvanya’daki bir tank onarım ve bakım merkezinin “biraz yavaş” olduğunu kabul etti.

Almanya’daki şüpheciler, Rheinmetall’in verdiği sözleri yerine getirmekte yavaş davranacağından endişe ediyor. Skyranger insansız hava aracı karşıtı toplar için verilen sipariş, tedarik yetkilileriyle gerekli şasi türü hakkında uzun süren görüşmeler nedeniyle gecikti.

Şirket ayrıca, Alman kara kuvvetlerinin iletişim sistemini dijitalleştirmeye yönelik talihsiz 20 milyar avroluk bir girişimle de karşı karşıya.

Yeşiller Partisi milletvekili Schäfer, “Rheinmetall söz vermekte çok iyidir, ancak zamanında ve hatasız üretimde çok daha az tutarlıdır” dedi.

Eleştirmenler, büyük Alman sözleşmeleri üzerindeki müzakereleri yöneten Papperger’in tedarik yetkililerini alt edeceğinden korkuyor. Bir Avrupalı ​​yetkili, “Şirket için bir projenin gecikmesi gerçekten önemli değil” dedi. “Sözleşmeyi aldıktan sonra geri alınması inanılmaz derecede düşük bir ihtimal.”

Naval Vessels Lürssen’in satın alınmasıyla son derece zorlu gemi inşası işine girilmesi, içeriden kişileri ve analistleri tedirgin etti. Papperger, Hollandalı Damen tersanesinden sorunlu bir fırkateyn programını devralmaya istekli olduğunu ifade etti, ancak bazıları onun altından kalkamayacağı bir işe kalkışıp kalkışmadığından şüphe duyuyor.

Papperger, bu hamlenin Rheinmetall’in mevcut sensörlerini, elektroniklerini ve silahlarını entegre etmesini sağlayacak yeni “platformlar” sağlamakla ilgili olduğunu söyledi. “Teknolojileri birleştirebiliriz,” dedi. Çapraz platform satışlarını daha yüksek kârlara dönüştürmeyi umuyor ve 2024’teki %15’e kıyasla 2030 yılına kadar %20’nin üzerinde bir işletme kar marjı hedefliyor.

Savunma analisti Tusa, Rheinmetall’in “çok büyük vaatlerde bulunduğunu, ancak hepsini yerine getireceklerini düşünmediğini” söyledi. “Genel olarak önemli olan Avrupa’nın yeniden silahlanmasıdır ve bunun için hırslı şirketlere ihtiyaç var” diye ekledi.

Şirketin hisse senedi fiyatı – 2022 başından bu yana 21 kat arttı – son zamanlarda, özellikle ABD Başkanı Donald Trump’ın Kiev’i Moskova ile bir barış anlaşmasına zorlama çabaları sırasında dalgalanma gösterdi. 

Papperger, 2030 veya 2032’ye kadar siparişler açısından “çok güvende” hissettiğini söyledi. Geçen yılki düşüşleri kişisel olarak 2,8 milyon Euro’luk hisse senedi satın almak için kullandı. Trump’ın geçen ay Grönland’ı ele geçirme tehditleri hisselere yeni bir ivme kazandırdı. Analistler de iyimserliğini koruyor. Morgan Stanley yakın zamanda Rheinmetall’i 2026 için Avrupa’nın en iyi savunma şirketi olarak seçti.

Alman yetkililer ise şirketin büyümesi konusunda rahat.

Ağustos ayında Aşağı Saksonya’daki yeni bir Rheinmetall mühimmat fabrikasının açılışında konuşan Savunma Bakanı Boris Pistorius, doğrudan Papperger’ı işaret ederek şunları söyledi: “Başarılı olmanızı istiyoruz çünkü başarınız ülkemiz için güvenlik anlamına geliyor.”

(Kaynak: Financial Times)