Başlıktaki sorunun cevabını vereceğim, ama önce bu müzik haftasından biraz haberler vereyim.
Çünkü bu veriler birazdan vereceğim sonuçları değerlendirmenize yardımcı olacak.
Cuma sabahları benim kutsal müzik günüm başlar.
Çünkü haftanın yeni şarkıları Cuma sabahı streaming platformlarına yüklenir.
Dün sabah müzikte benim için en büyük sürpriz
Benim için dünün en güzel sürprizi Teoman’ın çok sevdiğim parçası “Paramparça”nın yeni versiyonuydu.
Dedüblaman’la birlikte şarkıyı yeniden yorumlamış ve harika olmuş.
Bütün sabah onu dinledim.
Bu arada Bruno Mars’ın yeni albümü “The Romantic” de dün yayınlandı.
Albümün ilk şarkısı “I just Might” 1 Ocak günü yayınlanmış ve anında viral olmuştu.
Bruno Mars’ın 1 Ocak’ta çıkan şarkısı kaç kere dinlendi?
Baktım dün sabaha kadar sadece Spotify’da 178 milyon kere dinlenmiş.
Albümden sevdiğim ikinci şarkı ise “Risk It All” oldu.
Çok güzel bir balad.
Bruno Mars sanki Michael Jackson’un çizgisinden yürüyor.
Bu hafta Billboard Top 200 listesinde yeni bir tablo
Müzik sosyolojisi açısından ise bu haftanın olayı “Billboard Top 200” listelerindeki şaşırtıcı tabloydu.
60 yıldan beri en dikkatle izlediğim müzik listeleri Amerikan “Billboard”dur.
Müzik takip uygulaması “Luminate” Perşembe günü listedeki bu duruma dikkati çeken bir analiz yayınladı.
Hem global, hem ABD hariç global listenin ilk 4’ü
Billboard iki ayrı “Global” yani küresel liste yayınlıyor.
Birisi “Bütün dünyada” en çok dinlenen Top 200 şarkı.
Öteki ise “Amerika Birleşik Devletleri hariç” Top 200 global listesi.
Bu hafta bu iki listede de ilk 4 şarkı Bad Bunny’nindi.
Bu bize şunu söylüyor.
Bad Bunny bugün gerçek anlamda dünyanın “En popüler pop fenomenidir…”
“Bang bang” nakaratı ile gelen başarı
Haftanın bir başka sürprizi de “IVE” adlı Güney Kore kız grubu oldu.
15-16 yaşında kızlardan oluşan grubun yeni şarkısı “Bang Bang” ABD hariç küresel listeye direk 38’inci sıradan girdi.
Bu da bize “Popüler kültürün” küresel boyutlarını anlatan bir veri.
Muhafazakar kesim, seküler kesimin kültür tekelini kırdı mı?
Şimdi iç pazara dönüyorum.
Biz de Türkiye’de son yılların en çarpıcı “Popüler kültür” olayını tartışıyoruz.
Celal Karatüre adlı Samsunlu bir yerel şarkıcın söylediği “Kabede Hacılar” ilahisi, kimsenin beklemediği bir popülerlik kazandı ve şu an Türkiye’nin “En viral”(Sosyal bulaşıcı) konularından biri oldu.
Öyle ki bu şarkı “Muhafazakar kesime” 23 yıldır sıkıntısını çektikleri bir konuda acayip moral verdi.
“Nihayet seküler kesimin kültürel alandaki egemenliğini kırdık” moraliydi bu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan bile çok sevindi, Celal Karaküre’ye iftar sofrasından en kalbi selamlarını gönderdi.
Peki sahadaki durum nedir?
Buyrun bakalım.
Spotify Türkiye’de bu hafta en çok hangi şarkılar dinlendi?
Türkiye’de “Müzik dinleme” açısından en yaygın iki ölçülebilir platform “Spotify” ve “Youtube Müzik”
Spotify’in bu hafta Türkiye’de en çok dinlenilen ilk 50’sinde “Kabede Hacılar” yok.
1 LvbelC5, AKDO: “”vODKA BELUGA”
2. BLOK3: “Kusura Bakma”
3. Yeraltı Eypio
4. Manifest Başrol Sensin
5. UZİ, Motive. “Cennet”.
Haftanın Viral Top 10’unda Neco’nun şarkıcı 1 numara
Ama asıl bakmamız gereken liste “Haftanın Viral Şarkıları Top 50” olmalı.
Çünkü son 3 haftadır Türkiye’de sosyal medya aracılığıyla bulaşıcı bir şekilde ağızdan kulağa yayılan iki şarkı var.
Biri “Masumiyet Müzesi” dizisinden Neco’nun şarkısı “Seni Bana Katsam…”
Öteki “Kabe’de Hacılar” müzikli paylaşımı.
Peki “Viral bulaşmanın” doruğunda olduğu bu hafta Türkiye’deki Top 50’de durum ne?
1 Numarada Neco’nun “Seni Bana Katsam” şarkısı var.
Ya “Kabeden Hacılar?”
O 7’inci sırada.
YouTube Music’te ilk 10’da ‘Kabede Hacılar’ yok
O zaman geçelim Türkiye’nin ikinci en yaygın müzik platformuna, yani Youtube Music’e.
Youtube, “Trend” listelerini artık doğrudan platform üzerinden görmek zor. Çünkü trendler/trending bölümünü kaldırıp yerine ülke bazlı kategorik popüler içeriği ön plana çıkaran yeni bir sistem getirdi.
Ancak 3’üncü parti veriler haftalık Youtube izlenimleri hakkında listeler yayınlıyor.
Orada bu haftaki dinlenme durumu şöyle:
1. KUSURA BAKMA – BLOK3
2. COOOK PARDON – Lvbel C5, AKDO
3. Çıkmaz Bir Sokakta – Semicenk
4. Seni Düşündüm – Çağla, Doğu Swag
5. git – BLOK3
6. napıyosun mesela ? – BLOK3
7. Heba Olan Dünler – Mustafa Özarslan
Buraya kadarkiler bu şarkıları “Salt müzik olarak” dinleyenlerin sıralamasıydı.
YouTube genelde video olarak seyredilmede Kabede Hacılar 1 numara
Olayın bir de pop kültürü tarafı var ki, onun müzikten çok bir “Sosyal eğlence aracı” olarak izlenme sayıları var.
Yani Youtube’da bu hafta en çok izlenen videolar listesi.
O liste ise şöyle
1. Kâbe’de Hacılar Hû Der Allah – Abdurrahman Önül & Celal Karatüre
2. Assala & Ebru Gündeş – “Aktar X Gönlümün Efendisi”
3. manifest – Başrol Sensin
4. Assala & Ebru Gündeş – “Ah Yar Çağırsan Gelmem Mi?”
5. Wegh – Halef Selef (Official Music Video)
6. Samet Kardeşler x Sıla Şahin – Ayay
7. Sana Rağmen
8. Aleyna Tilki – Oyuncak Gibi
9. LVBEL C5, AKDO – Ben Ünlüyüm
10. İNANMAZDUM SÖZÜNE
Bu veriler gösteriyor ki, Kabede Hacılar ilahi olarak dinlenmiyor
Gördüğünüz gibi “Kabe’de Hacılar” asıl popüler etkisini en yaygın “Video izleme” platformu olan Youtube genelde gösteriyor.
Tekrar edeyim.
Verdiğim ilk 3 liste, “Müzik dinleme” sayıları.
Bu sonuncusu ise “Video izleme sayısı”
İşte bu ülkenin muhafazakarlarına anlatamadığı mesele bu.
“Kabe’de Hacılar” bir “İlahi dinleme” olayı değil.
“Popüler bir şov…”
Bunu “İnsanların Ramazan sırasındaki yükselen ulvi ve manevi” ruh hallerinin durumunu anlatan bir olgu olarak görmek çok yanlış.
Kabede Hacılar’ın spor salonu paylaşımı bile var
Çünkü o video ve Instagram paylaşımlarına bir bakın.
Aralarında çok sayıda “Disko” paylaşımları da görülüyor.
Hamamda çekilen “Kabede Hacılar” paylaşımları bile var.
Spor salonlarında toplu jimnastik görüntülerinin üzerine yükleniyor.
Çünkü herkes biliyor ki, neticede bu insan tarafından bu bestelenmiş bir ilahi.
Algoritmaların “Pop kültür olayı” haline getirdiği bir şarkı bu.
Bunu “Bak İslami inanç geriliyor diyorsunuz, tam aksine yükseliyor” gibi yorumlarsanız, hala dünyanın nereye gittiğinin zerre kadar farkında değilsiniz diyeceğim.
Tam aksine bir muhafazakar olarak “İlahi şeklinde” bir müziğin “Popüler kültür ve eğlence olgusu” haline gelmesinin önemini anlamaya çalışmak daha doğru olur..
Müzik olarak Neco, pop kültür eğlencesi olarak Kabede Hacılar
Çünkü bir “Entertainment” (Eğlence) olayı. Çağımızın en önemli “Şeylerinden” biri.
Bakın iki şarkı da aşağı yukarı aynı günlerde “Viral” oldu ve pop kültürün eğlencesi haline dönüştü.
“Salt müzik olarak dinlemede” Neco’nun şarkısı çok daha yukarlarda.
Spotify’da, onun şarkısı 5.6 milyon, Kabede hacılar 5.4 milyon kere dinlenmiş.
İşte bu rakam onun “İlahi”, yani “salt müzik” olarak dinlenme sayısıdır.
Ama genel “izleme amaçlı” video alarak Kabe’de Hacılar 9 milyon kere izlenmiş.
Ramazan davulu yerine yeni bir Ramazan eğlencesi
Yani bir “Popüler kültür olgusu” ve hiç de küçümsenmeyecek bir ölçüde “Eğlence” olarak izlenme rakamı bu.
Kısaca; “Kabe’de Hacılar”, Türkiye’de giderek gerileyen dindarlığı, tekrar yukarı çekecek bir “İlahi” değil.
Bundan “Dindar nesil” projesini uçuracak bir çift kanat çıkaramazsınız.
Çıksa çıksa 2026 için bir “Ramazan eğlencesi” çıkar.
Ramazan davulunun yerini alan bir Ramazan eğlencesi yani.
Sanmayın ki, bir pop sosyolog olarak bunu “Kabe’de Hacılar”ın önemimi küçümsemek ve veya küçültmek için söylüyorum.
Tam aksine sosyolojik boyutunu önemsediğim için yazıyorum.
Çünkü bu “Zamanın Ruhu” bu pop kültür damarında atıyor.

